Stadsmuren en poorten (13e eeuw)

Op 11 juni 1231 werd Harderwijk een echte stad. Graaf Otto II gaf de nederzetting Herderewich stadsrechten. Stadsrechten betekenden toen zelfstandigheid en vooral het recht op eigen rechtspraak. Ook kreeg het stadsbestuur het recht muren te bouwen. Wanneer dit langdurige en arbeidsintensieve werk gereed was, is niet precies bekend. Uit documenten blijkt dat er voor 1294 delen van de muren zijn neergezet. De eerste verdedigingsmuren waren vermoedelijk aarden wallen. In de volgende eeuwen werden de aarden wallen vervangen door een muur van 2 ½ tot 5 meter hoog met poorten en torens. Slechts zo’n twee kilometer is daarvan bewaard gebleven. In 1310 bouwde graaf Reinoud I een huis tegen de stadsmuur aan, het latere Oude Blokhuis.

Poorten

De stad was toegankelijk via stadspoorten,  er waren vier landpoorten (Luttekepoort, de Peelenpoort, de Grote Poort en de Smeepoort) en twee poorten aan zee gelegen (de Hoge Bruggepoort of Waterpoort en de Lage Bruggepoort of Vischpoort)

De Vischpoort is de enige nog overgebleven poort. De Hoge-Bruggepoort, de enige andere zeepoort, ooit gelegen ter hoogte van Monopole, is afgebroken. Bij de zeepoorten lag een lange pier in zee, waaraan platbodems en kleine schepen aanmeerden om vracht te lossen. De grotere zeilschepen gingen een eind uit de kust voor anker omdat het te ondiep was om bij de stad te komen. Met roeibootjes en platbodems werden de grotere schepen gelost en geladen.

Harderwijk heeft steeds gezocht naar mogelijkheden om een echte haven aan te leggen. In 1595 heeft het stadsbestuur een commissie benoemd om de havenplannen van burgemeester Hendrik van Essen uit te voeren. Om onduidelijke redenen lukte dat pas halverwege de zeventiende eeuw. Harderwijk kreeg toen flinke subsidies van diverse instanties om de haven aan te leggen. De vreugde was echter van korte duur. Op 22 oktober 1669 woedde er een zware Noordwester storm die weinig overliet van de haven. In 1899 is er tenslotte een Nieuwe Haven geopend.