Het rampjaar 1672

Bij ‘bezetting’ denken we vaak aan 1940–1945, maar ook in 1672 kreeg Harderwijk ermee te maken. De Nederlanden verkeerden in dat jaar in oorlog met Engeland en Frankrijk en met de Bisdommen van Keulen en Munster. De Franse koning Lodewijk XIV (14) trok met een leger bij Lobith het land binnen en splitste zijn leger om een zo groot mogelijk gebied te bezetten.. Terwijl de verdediging zich richtte op Holland en Amsterdam, bleven steden als Harderwijk vrijwel onbeschermd achter.

Onderhandelingen

Om een langdurige strijd te voorkomen, probeerde het stadsbestuur te onderhandelen. Dat liep anders dan gehoopt. De Fransen namen de stad in en gedroegen zich als overwinnaars. Zo’n 1.500 soldaten werden bij burgers ingekwartierd, op kosten van de inwoners. Huizen raakten beschadigd en burgers kregen zware belastingen opgelegd. Boeren en burgers moesten helpen bij het versterken van de vestingwerken en het kaal maken van het gebied rond de stad. In 1673 nam de druk verder toe: poorten en muren werden gesloopt: de Luttekepoort, de Smeepoort en het oude Blokhuis werden opgeblazen.

Brand en vertrek

Toen de Fransen besloten zich terug te trekken, staken ze op 16 september 1673 de stad op tientallen plekken in brand. Door weinig wind bleef de schade beperkt tot ongeveer vijftig huizen. Toch had de bevolking nog maandenlang te lijden onder Franse en Munsterse troepen. De oorlog eindigde pas in 1678. Harderwijk was zwaar getroffen: huizen en vestingwerken lagen in puin en het herstel duurde jaren. Stap voor stap werd de stad herbouwd en versterkt. Zo wist Harderwijk zich uiteindelijk te herstellen van een van de donkerste perioden uit haar geschiedenis.