Garnizoensstad (1909-1994)

Het vertrek van de koloniale militairen in het voorjaar van 1909 was een zware klap voor de Harderwijker economie. Onder leiding van burgemeester Kempers heeft het gemeentebestuur zich ingespannen om toch weer militairen naar de stad te krijgen. Eerst werd het Werfdepot ingezet als huisvesting voor het derde bataljon van het 9e Regiment Infanterie. In 1922 kwam de staf van het 7e Regiment uit Amsterdam over.

Jan van Nassaukazerne

De Oranje -Nassau kazerne was al gauw te klein en in 1916 verhuisden de militairen naar de Oranjelaan. In het begin werd deze kazerne de ‘Nieuwe Kazerne’ genoemd. In 1934 werd de naam ‘Jan van Nassaukazerne’; na de Tweede Wereldoorlog werd het een opleidingscentrum voor alle infanterie-eenheden.

Willem George Frederik kazerne (WGF – kazerne)

Kort vóór de Tweede Wereldoorlog, in 1938, besloot de gemeenteraad in Harderwijk om grond aan de Leuvenumse weg te kopen om daar een artilleriekazerne te laten bouwen. Deze kazerne werd door de Duitsers afgebouwd. Na de Tweede Wereldoorlog werd er de Kaderschool voor de infanterie gevestigd en kregen dienstplichtige onderofficieren, die uitgezonden zouden worden naar Nederlands-Indië, hier of in Weert hun opleiding. Na de beëindiging van de oorlog in Indonesië, werd de ‘WGF’-kazerne de thuisbasis voor de 4e Divisiestaf van het Eerste Legerkorps. Met het vallen van de Berlijnse muur in 1988 kwam er een einde aan de Koude Oorlog. Een direct gevolg was dat er in de volgende jaren sterk bezuinigd werd op defensie. In 1994 werd de WGF kazerne gesloten.

Kranenburg

Vanaf 1915 kwam er nog een militair complex in Harderwijk bij, namelijk Kamp Kranenburg, bedoeld voor de veldartillerie. Later werd ze omgevormd tot Kranenburg Noord en Kranenburg Zuid. Noord bleef tot in 2006 in gebruik voor militaire activiteiten, Zuid werd afgebroken. De officiersmess is in 2020 eigendom geworden van de gemeente en wordt gebruikt voor culturele activiteiten.

Einde als garnizoensstad

Het einde van de Koude Oorlog betekende een forse inkrimping van de Nederlandse krijgsmacht. In enkele jaren verloor Harderwijk het militair uiterlijk. Op 2 november 1994 werd de 4e Divisie opgeheven. Met het planten van een lindeboom, het plaatsen van een gedenksteen en het opstellen van een oud scheepskanon aan de Vitringasingel kwam definitief een einde aan Harderwijk als garnizoensstad.