Groei van Harderwijk na de 2e Wereldoorlog

Het stedelijk gebied van Harderwijk bestond tot en met de tweede wereldoorlog bijna uitsluitend uit het gebied dat “binnen de wallen en de stadsmuur” is gelegen; dus de huidige binnenstad. Op 1 januari 1946 telde de stad 10.813 inwoners. In 2026 heeft Harderwijk ruim 50.000 inwoners.

Zeebuurt

Na 1945 onderging Harderwijk grote stedenbouwkundige veranderingen. Onder leiding van burgemeester Numan werden vanaf 1947 als eerste woningen gebouwd bij de haven. Dit was het begin van de wijk Zeebuurt. Deze woonwijk vormt samen met de woonwijk Friesegracht de eerste bebouwingsring rondom de historische binnenstad. Langs de in- en uitvalswegen van de oude stad zijn in de eerste helft van de twintigste eeuw woningen gebouwd langs de Hierdenseweg, Hogeweg, Kampweg en Landweg. Het oudste deel van Zeebuurt wordt gevormd door de bebouwing aan weerszijden van de laan 1940-1945.

Tweelingstad

In 1951 verrezen de eerste huizen aan de andere kant van de spoorlijn. Deze nieuwe wijk op twee kilometer afstand van de binnenstad, moest ruimte bieden aan achtduizend mensen. De wijk is gebouwd als ‘tweeling’ van de binnenstad van Harderwijk. Toen de wijk gebouwd werd, lagen er nog uitgestrekte weilanden tussen de binnenstad en Tweelingstad. Tweelingstad bestaat uit de buurten Wittenhagen, Veldkamp en Tinnegieter. Veel repatriërende Indische Nederlanders kregen een huis in de wijk Tinnegieter.

Verdere groei

Na Tweelingstad volgden in 1961 de wijk Stadsdennen, in 1966 de wijk Slingerbos, in 1971 de wijk Stadsweiden en in 1982 de wijk Friesegracht. Toen de wijk Stadsweiden nog in aanbouw was, ontwikkelde het gemeentebestuur al plannen om aan de oostzijde van Harderwijk woningbouw mogelijk te maken. Door massaal verzet van de Hierdense bevolking duurde het tot 1984 voordat het bestemmingsplan van de wijk Frankrijk goedgekeurd werd. Een alternatief voor het bebouwen van dit gebied was bouwen in de polder. Vandaar dat er borden verschenen met de leus ‘Frankrijk houen, in polder bouwen’.

Drielanden

Het bestemmingsplan Drielanden kreeg in 1990 groen licht van de gemeenteraad. De eerste woningen werden in 1995 opgeleverd. De wijk ligt op de overgang van verschillende landschapstypen zoals de uitlopers van de Veluwe met bosgebieden, houtwallen op zandgronden en het Wolderwijd. De wijk is min of meer omringd door de drie ‘landen’ (wijken) Muziekland, Harderhout en Harderweide, en zo is de naam Drielanden ontstaan.

Waterfront

De toenemende bevolkingsomvang en het toerisme zorgden voor verkeersopstoppingen en parkeerproblemen. Om al deze problemen aan te pakken en op te lossen, bedacht de gemeente een groot, ingrijpend plan. Dat plan kreeg de naam Waterfront. Het Masterplan Waterfront werd in september 2003 door de gemeenteraad vastgesteld. De uitvoering zou vele jaren in beslag nemen en nadert anno 2026 zijn voltooiing. Het bedrijventerrein Haven verhuisde naar het industrieterrein Lorentzhaven. Het vrijgekomen gebied werd gesaneerd. De Boulevard werd verlengd en opgeknapt. Jachthaven De Knar werd verplaatst. Er werden een kleine tweeduizend woningen gebouwd op het Zuider- en Noordereiland, de Waterstadboulevard en in de Bakens.

Lorentz

Al in 1956 is men begonnen met de aanleg van bedrijventerrein Lorentz, met als doel om de bedrijvigheid en industrie buiten de stad te brengen om plaats te maken voor wonen en recreëren in de stad. Het eerste bedrijf op bedrijventerrein Lorentz was koekfabriek Van Delft die de productie op 30 januari 1959 startte. Met de aanleg van het Waterfront is Lorentz ook uitgebreid op het water; er worden eilanden gemaakt en hierop komen Lorentzhaven-West en Lorentzhaven-Oost.