Hanzestad Harderwijk (vanaf ±1280)

Handelsstad

In de drie eeuwen na het verwerven van stadsrechten wordt Harderwijk steeds meer een handelsstad. De stad lag aan gunstige handelsroutes over land en over water. Men handelde in graan, hout, bier en vis. Op het stadszegel verschijnt vanaf die tijd een koggeschip, een zeewaardig vaartuig met een groot drijfvermogen dat veel lading kon vervoeren.

Duitse Hanze

Rond 1280 worden Harderwijkse handelaren lid van de Duitse Hanze. De Noord-Duitse Hanze was een verbond van middeleeuwse steden, ontstaan uit de samenwerking van kooplieden die zich gezamenlijk gingen verdedigen tegen belagers zoals piraten en struikrovers. Ook kon door gezamenlijk te reizen en te handelen de gemeenschappelijke belangen beter worden verdedigen. Het hoofddoel was een handelsmonopolie te verkrijgen in het Oostzeegebied. Oorspronkelijk waren vooral Duitse steden rond de Oostzee lid van de Hanze. Zo’n 22 Nederlandse steden deden ook mee, waaronder Stavoren, Groningen, Kampen, Zwolle, Elburg, Deventer en dus ook Harderwijk. De Hanze hield regelmatig vergaderingen om hun problemen te bespreken. Harderwijk bezocht trouw deze bijeenkomsten.

Op de vergadering te Lübeck in 1358 eiste Thyde Zubon, koopman uit Harderwijk, schadevergoeding van de Vlamingen, die zijn Kogge naar Antwerpen hadden vervoerd en haar 35 weken hadden vastgehouden. Zubon voegde bij zijn eis de kloeke bedreiging, dat als hij geen vergoeding kreeg hij een Antwerpse Kogge zou kapen. Het zou vijf jaar duren voordat de vergoeding uitbetaald werd.

Vitte

In 1316 verkreeg Harderwijk van Erik, koning der Denen een vitte op de markt van Skanör. Een vitte is een soort factorij, waar de Harderwijker kooplieden konden handeldrijven en overwinteren. Harderwijk was daar niet de enige plaats die een vitte had. Kampen, Stavoren en Zierikzee hadden hier ook een plaats op de markt van Skanor. Aan deze glorie tijd kwam een einde in laatste helft van de 15e eeuw. Harderwijk kreeg te lijden van de concurrentie van de Zuiderzeesteden. De oorlogen van de hertogen van Gelre werkten nadelig en ten slotte de stadsbrand van 1503 gaf de genadeslag.