De geschiedenis van Hierden

Over het ontstaan van Hierden weten we weinig. De eerste keer dat de naam opduikt, is in 1331. In een document van graaf Reinald II van Gelre wordt gesproken over het dorp Heyrde. Meer details laat de geschiedenis ons niet na, maar langzaam krijgt het dorp contouren.

Land, namen en eigendom

In de 15e eeuw verschijnen inwoners van Hierden in officiële aktes. We lezen hoe grondeigenaren toestemming geven voor het graven van sloten in de Oostermeden, richting de zee. Tegelijkertijd worden kampen en erven genoemd met namen die nog altijd herkenbaar klinken: Boemackers, Crommenmede, Hagenskamp en Grevenhoeve. Sommige van deze gronden waren zelfs in bezit van de graaf van Gelre.

Het landschap werd intensief gebruikt. Weilanden zoals de Ossenweide en de Crommenmede dienden als hooiland. Op de akkers in de Hierderenbroeck groeide haver, terwijl op de hogere gronden van de Hierderenk rogge werd verbouwd. Het dagelijks leven draaide om landbouw en veeteelt.

In de 16e eeuw waren ook de ‘Duynen’ bewoond, met boerderijen, schuren en schaapskooien. De heidevelden waren van levensbelang: hier graasden schapen en koeien, en men haalde er heide en struiken voor strooisel. Dat leidde regelmatig tot conflicten met buurdorp Leuvenum. De strijd om het gebruik van de velden bleef tot rond 1700 terugkeren.

Bedreigd door stuivend zand

Het landschap kende ook gevaren. Zandverstuivingen bedreigden akkers en erven. Om het zand te beteugelen werden maatregelen genomen: het steken van plaggen werd beperkt, zandweringen aangelegd en bomen geplant. Vanaf 1650 hield een zandgraaf toezicht. De kosten kwamen voor rekening van de grondeigenaren, of zij dat nu wilden of niet.

Kerk en gemeenschap

In 1658 kreeg Hierden een schoolkerkje aan de Wouterskampen, betaald door de Harderwijkse burgemeester Van Ingen. De eerste catechist, Anthoni Caroli, werd deels in rogge betaald. In oude kerkboeken duiken namen op van bewoners en hun woonplekken, waardoor het dorp langzaam tot leven komt.

In 1741 kreeg Hierden een eigen predikant en werd het schoollokaal omgebouwd tot kerk. Mogelijk bestond het dorp toen uit drie brinken, al weten we niet precies waar deze lagen.

In 1851 werd een nieuwe kerk gebouwd: eenvoudig van vorm, maar passend bij het dorp. In 1903 kreeg de kerk een orgel, geschonken door gulle gevers. In 1937 werd het gebouw uitgebreid tot een kruiskerk, waarmee het kerkelijk hart van Hierden zijn huidige vorm kreeg.