Latijnse school (vanaf 1440)

In de 14e tot begin 16e eeuw telde Harderwijk ongeveer 3.000 inwoners. Voor hen bestond slechts één school, de parochieschool. Eind 13e eeuw zou er al een parochieschooltje verbonden zijn geweest aan de Sint Nicolaaskerk, waar jongens leerden lezen en schrijven en werden voorbereid op de koordienst. In 1440 kwam de school in handen van het stadsbestuur en werd stadsschool.

De stadsschool ontwikkelde zich, met behulp van fraters, tot Latijnse school, alleen bestemd voor jongens. De meeste vakken werden in het Latijn gegeven. Vanuit deze Latijnse school gingen leerlingen als student naar de universiteiten van Heidelberg, Leuven of Keulen. De school, gelegen aan de Bongerdsteeg/Kerkstraat raakte aan het eind van de 16e eeuw in verval. Het gebouw is nu volledig verdwenen. Bij de stadsbrand in 1503 werd de school ook getroffen. Men zegt dat het aantal dodelijke slachtoffers onder de leerlingen ongeveer 350 bedroeg. Aan dit aantal wordt toch sterk getwijfeld.

De school is later opnieuw opgebouwd en kreeg in 1600 van de Staten van het Kwartier van Veluwe, de titel van Gymnasium Illustre, een soort voorloper van een universiteit.